اصول سخنرانی چیست؟

زندگی روزمزه انسان مجموعه‌ای از تلاش‌ها و فعالیتها و رنج و محنت‌هائی‌ است که آدمی برای نیل به هدف و مقصود خود آنها را با کمال اشتیاق و بردباری‌ تحمل میکند آنچه مسلم است اینست که قبول اینهمه رنج و مشقت به تنهائی‌ میسر نبوده و ما خواهی نخواهی با رشته‌های نامرئی و غیر قابل لمسی با دیگران‌ مربوط هستیم و وجود همین پیوندها و پیوستگی‌ها است که بما جرأت زندگی‌ میدهد عاملی که رشته‌های پیوستگی انسانها را با جامعه مربوط ساخته و آنرا استوار میسازد در درجه اول جلب اعتماد دیگران است.مسلما گاهی اتفاق افتاده‌ و از خود سئوال کرده‌اید که راز خوشبختی انسان چیست و دیگران نیز همواره‌ در جستجوی این کیمیای سعادت بوده‌اند برای پاسخ باین سئوال بر حسب‌ طبایع مختلف بشری ده‌ها جواب وجود دارد ولی به پاسخی که اکثریت مردم‌ دنیا چه در گذشته و چه در زمان حال درباره آن متفق القول هستند دو چیز است:

  1. داشتن رفیق خوب
  2. مورد محبت و علاقه دیگران واقع بودن

 و اگر در مورد اول بخواهیم‌ نزد خود آماری از خصائص رفقای خوب تهیه کرده و آنها را بر حسب امتیاز درجه بندی نموده و از خود بخواهید که بکدامیک آنها بیش از سایرین علاقمند هستید محققا حسن انتخاب متوجه دوستی است که میتواند خوب حرف زده و آتش درون شما را فرونشانده و مسائل زندگی را آنچنان تجزیه و تحلیل نماید که در حقیقت موجب تسکین و آرامش آلام انسان گردد.

خوب حرف زدن یکی از رموز نفوذ در دیگران است هر کس بسهم خود چنانچه از اعتماد بنفس و جرات و جسارت ذاتی برخوردار باشد میتواند برای‌ دیگران بنا به اوضاع روحی طرف صحبت نموده ومفید واقع گردد نباید تصور نمود که خداوند متعال استعداد سخنرانی را فقط در عده معدودی بودیعه گذارده‌ است بلکه هر کس با تمرین صحیح و داشتن معلومات نسبی و اطلاعات عمومی‌ قادر است نطق نماید البته مشروط بر آنکه میل و اشتیاق اینکار را داشته و در واقع آنرا از روی اصول صحیح تعقیب نماید در دنیای امروز قبل از آنکه جنگی‌ بصورت عالمگیر و با سلاحهای گرم بین کشورهای مختلف درگیر شود مبارزه‌ای‌ با وسعت بیشتر وحدت بمراتب افزونتر بین ملتهای مختلف جهان با عقاید متفاوت جریان دارد که وحدت اصطلاحا جنک سرد نامیده میشود که در حقیقت بزرگترین‌ اسلحه کوبنده این جنک نطق است و قلم،ویلسون یکی از روسای جمهور فقید آمریکا میگوید(گوش دنیا برای جلب توجه باید غلغلک داده شود).

وضوح و زیبائی لهجه و انشاء برای کسیکه میخواهد دیگران را باخود همفکر کند مطلقا لازم است.

اولین صفت ممتازی که در یک استاد خوب،فرمانده خوب،قاضی خوب، مهندس خوب و بسیاری از خوبیهای دیگر بنظر میرسد بیان فصیح و مؤثر و گیرنده اوست.یک فروشنده خوش‌بیان بمراتب فروشی بیشتر از دیگران‌ داشته و تعداد مشتریان خصوصی او نسبت بسایر فروشنده‌ها بیشتر است‌ در مسائل قضائی و مثلا در یک دادگاه جنائی همواره برتری نفوذ وکیل مدافع‌ و دادستانی بر محیط محاکمه محرز است که نفوذ کلام و قدرت بیان بیشتری داشته‌ باشد مخصوصا دادستان دادگاه که غالبا باید با یک و یا چند نفر وکیل مدافع‌ مبرز و کارکشته و محیط بقانون وارد به زیر و بم مسائل قضائی دست و پنجه نرم‌ کرده در میدان محاکمه مصاف بدهد داشتن بیان فصیح توام با خونسردی و نکته‌ سنجی و نکته‌دانی یکی از ضروری‌ترین ابزار کار است.یک کیفر خواست‌ هر قدر هم که خوب تنظیم و ترتیب داده شده باشد بخودی خود قادر نخواهد بود آنچه را که محتوی او است واقعیت خود را اثبات نماید بلکه این دادستان است‌ که به کیفر خواست یک پرونده جزائی روح و قدرت قانونی می‌بخشد.آخرین‌ دفاع مؤثر و حقیقی یک متهم به جنایت رافت و عواطف قضات را بنحو مطلوب‌ متوجه علل واقعی انگیزه ارتکاب جرم مینماید و در چنین مواقعی است که قاضی‌ اعمال مواد تخفیفی قانون را درباره متهم الزامی میداند

در بحرانی‌ترین دقایق مبارزه یک واحد نظامی که همه چیز بر حسب مقیاس‌ ثانیه‌ها و لحظه‌ها تغییر میکند تنها یک سخنرانی کوتاه و منجز و مؤثر فرمانده‌ است که موفقیت واحد را تضمین مینماید.

برای یک نظامی در هر موقعیت و وضعی که قرار دارد خوب حرف زدن یکی از واجب‌ترین مسائل مورد احتیاج است در اغلب کشورهای خارج بخصوص در جامعه ارتش‌ها سخنرانی فنی است که رموز آن تدریس میشود در ارتش شاهنشاهی‌ نیز برای اولین بار در سال ۹۲ و در دوره مشترک رسته‌ها سخنرانی جزو یکی از مواد درسی محسوب گردید.

غالب سخنرانان نامی جهان در اولین جلسه سخنرانی دستخوش ترس و نگرانی شده‌اند.مارک تواین میگوید در اولین جلسه سخنرانی خود آنقدر حالم‌ خراب شد که حس میکردم دهانم را با پنبه پر کرده‌اند ژان ژوره یکی از ماهرترین‌ ناطقین فرانسه اظهار نموده است که در تمام دوران اولین سال نمایندگی‌ام از ترس حرف ن زدم لوید جرج در خاطرات خود خاطر نشان میکند که دراولین نطقم بوضع‌ فلاکت باری افتادم آنچنان که احساس مینمودم زبانم به سقف دهانم چسبیده‌ است و دیسرائیلی مینویسد فرماندهی به یک هنک سوار بمراتب آسانتر از اینست‌ که شخص برای اولین بار پشت میز بزرک خطابه قرار گیرد.هاری بور هنر پیشه‌ بزرگ و فقید فرانسوی در خاطرات خود مینویسد با این که مدت سی سال هر شب‌ برای اجرای نمایشنامه روی سن تاتر رفته و بازی کرده‌ام و قاعدتا باید ترس من‌ ریخته باشد ولی با این وصف هر شب برای اولین بار که پرده بالا رفته و من در سن ظاهر شده‌ام با برخورد دیدگان مشتاق و کنجکاو تماشاچیان آنچنان قرین‌ بیم و نگرانی شده‌ام که قلبم مانند ساختمانهای کهنسالی که در شرف ریختن باشد یکباره فروریخته و اولین کلمات و جملات نمایشنامه بسختی از دهانم خارج شده‌اند.با ذکر خاطره‌ای چند از مردان سخنور معروف جهان بخوبی پیداست که سخن‌ گفتن و برای دیگران نطق نمودن تا چه اندازه صلابت،قدرت،خونسردی، تسلط به کلام و اعتماد به نفس میخواهد.

دیلی کارنگی میگوید انسان همواره بوسیله چهار عامل با مردم در تماس‌ است که ارزش و موفقیت و شخصیت ما را این چهار موضوع ارزیابی می‌کند.آنچه می‌کنیم،آنچه می‌گوئیم،آنطور که می‌گوئیم و آنطور که جلوه می‌کنیم‌ یکی از شرایط مهم در وصول به مفاهیم مواد چهارگانه آنست که زبان مادری خود را خوب فراگرفته و خوب حرف بزنیم تسلط بر زبان مادری و بکار بردن صحیح‌ کلمات و رعایت قواعد و دستورهای مربوطه بیش از نیمی از نگرانی‌های یک‌ سخنران را مرتفع میسازد کسی که برای بیان مطالب مصادر مشتقات لغات را ندانسته و با کلمات معدود و مختصری به سخن گفتن میپردازد به کوچکترین اشتباهی‌ رشته کلام از دستش خارج شده و در آن لحظه هرگز اسم و لغت مخصوص آن فعل‌ را که با موضوع مرتبط است بخاطر نخواهد آورد همانطوریکه یک نوازنده‌ ویولون بوسیله انگشتانش با سیمهای ویولون بازی کرده و آهنگ خوشی از آن‌ ساز میکند یک سخنران نیز هنگام صحبت کردن باید با نهایت لطافت و ظرافت‌ کلمات را هم‌آهنگ کرده و از مجموع آنها گفته مطلوبی ترتیب داده تقدیم شنوندگان‌ خود نماید.برای اجرای یک سخنرانی قابل توجه و مورد استفاده شرایطی وجود دارد که قبلا باید به آنها توجه کامل نموده و با تمرین‌های مداوم و لازم آنها را فراگرفت تا توفیق مطلوب حاصل گردد.

اینک بمنظور استحضار خوانندگان ارجمند بطور مختصر و جامع بشرح‌ مؤثرترین آنها میپردازد.

نشریه مهنامه قضایی